Thông tin cơ bản về Cộng hòa Áo và quan hệ với Việt Nam

I/ Thông tin cơ bản:
Cộng hoà Áo nằm ở Trung Âu; phía Bắc giáp Đức và Séc, phía Nam giáp Italia và Nam Tư, phía Đông giáp Xlô-va-kia và Hungary, phía Tây giáp Thụy Sỹ và
Lích-ten-xtain, có diện tích  83.870 km2, dân số: 8.133.600 người, trong đó 99,4% dân tộc Đức, 0,3% dân tộc Croat và 0,2% dân tộc Xlô-ven. Thủ đô: Viên (Wien). Tôn giáo: Thiên Chúa dòng La mã: 73.6%, Tin lành: 4.7%, Đạo Hồi: 4,2% và các tôn giáo khác: 17,5%.
Áo theo chế độ Cộng hoà, Tổng thống là nguyên thủ quốc gia, nhiệm kỳ 6 năm. Thực quyền nằm trong tay Chính phủ, đứng đầu là Thủ tướng Liên bang nhiệm kỳ 4 năm. Liên minh cầm quyền trước đây gồm và Đảng Nhân dân Áo (ÖVP) và Đảng Tự do (FPÖ)  cầm quyền từ tháng 02/2000 đến tháng 9/2002 . Đảng đối lập là Đảng Dân chủ xã  hội (SPÖ) và Đảng vì Tương lai nước Áo (BZÖ).
Vào tháng 11/2002, Đảng Nhân dân Áo (ÖVP) thu được thành tưu lớn trong cuộc tổng tuyển cử. Sau khi liên minh cùng các Đảng khác thất bại, Đảng Nhân dân Áo đã thành lập chính phủ mới cùng với Đảng Tự do vào tháng 2/2003.
Sau đợt bầu cử vào tháng 10/2006, Đảng Xã hội dân chủ (SPÖ) trở thành đảng lớn nhất, trong khi đó Đảng Nhân dân mất 8% số phiếu. Thực tế chính trị ngăn cản các đảng phái chính thành lập liên minh với các đảng nhỏ hơn. Vào tháng 1/2007, Đảng Nhân dân và Đảng dân chủ xã hội thành lập đại liên minh với vai trò Thủ tướng là ông Alfred Gusenbauer, Đảng viên Đảng dân chủ xã hội.

- Các nhà lãnh đạo hiện nay:
+ Tổng thống Liên bang:        Ông Heinz Fischer, Đảng XHDC (SPÖ)
+ Thủ tướng Liên bang:         Ông Alfred Gusenbauer, Đảng XHDC (SPÖ)
+ Chủ tịch Quốc hội: Bà Barbara Prammer
+ Ngoại trưởng:    Bà Ursula Plassnik, Đảng Nhân dân (ÖVP)
- Đơn vị tiền tệ :    EURO

Áo là một nước công nghiệp phát triển với chính sách phúc lợi xã hội cao. Áo thi hành chính sách kinh tế thị trường xã hội, chủ yếu dựa trên cơ sở tư nhân. Những ngành mũi nhọn: luyện kim, cơ khí chế tạo, chế biến gỗ, điện tử, dệt, may mặc, sứ thuỷ tinh. Một số tài nguyên cơ bản: Than đá, than nâu, dầu mỏ, sắt, ma-nhê, nhôm. Kinh tế của Áo phụ thuộc rất lớn vào ngoại thương, chủ yếu buôn bán với các nước châu Âu, trước hết với Đức. Bước vào thập kỷ 90, Áo chủ trương tăng cường quan hệ kinh tế với các nước trong khu vực châu Âu (gia nhập EU 01/1995), mở rộng hợp tác kinh tế với các nước ngoài khu vực, trước hết là các nước Châu Á
Một số số liệu kinh tế năm 2006:
- Tổng sản phẩm quốc dân (GNP):  310,1 tỉ US$
- GDP/ đầu người (theo PPP):   34,600 US$
- Tăng trưởng kinh tế:    3,3 %

II/ Quan hệ Việt Nam-Áo:
1. Chính trị:
- Ngày 01/12/1972, Việt Nam và Áo thiết lập quan hệ Ngoại giao.
- Tháng 7 năm 1991, Việt Nam mở Đại sứ quán thường trú tại Áo.
- Ngày 21 tháng 9 năm 1998, Áo mở Đại sứ quán thường trú tại Việt Nam.
Hai nước đã trao đổi nhiều đoàn cấp cao. Kể từ năm 1982, phía Áo đã có đoàn chính thức sang thăm Việt Nam do Bộ trưởng Ngoại giao Áo dẫn đầu. Trong thời gian từ thập niên 90 đến nay, quan hệ đối ngoại hai nước phát triển ổn định nhưng chưa thực sự sôi động.
Phía Áo: Tổng thư ký Bộ Ngoại giao Áo, ông Wolfgang Schallenberg và Bộ trưởng Kinh tế và Giao thông Áo Viktor Klimar sang thăm Việt Nam (1/1994), Chủ tịch Phòng kinh tế Liên bang Leopol Maderhammer (2/1994), Tổng thống Liên bang Thomas Klestil cùng hơn 60 doanh nghiệp thăm chính thức Việt Nam (3/1995), Chủ tịch Quốc hội Áo Heinz Fischer (4/1997), Phó chủ tịch thứ 2 Quốc hội Áo (9/1999), Thủ tướng Wolfgang Schuessel dự Hội nghị ASEM 5 (10/2004), Quốc vụ khanh Bộ Giao thông, Sáng kiến và Công nghệ Eduard Mainoni (7/2005), Bộ trưởng Giáo dục, Khoa học và Văn hóa, Bà Elisabeth Gehrer (10/2005), Chủ  tịch Hội đồng liên bang Sissy Roth-Halvax (5/2006),Quốc vụ khanh Bộ Ngoại giao Hans Winkler (9/2006).
Phía Việt Nam: Thủ tướng Phan Văn Khải cùng các nhà doanh nghiệp Việt Nam thăm Áo (4/1998), Chủ tịch Quốc hội Vũ Mão (6/1998), Phó Chủ tịch Quốc hội Mai Thúc Lân (5/2002), Phó Chủ tịch nước Trương Mỹ Hoa (10/2005).
Ngoài các chuyến thăm nói trên, ta còn cử các đoàn thuộc Văn phòng Quốc hội, Văn phòng Chính phủ, Ban Đối ngoại TW … sang Áo để nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm.
2. Kinh tế, thương mại, đầu tư:
Quan hệ thương mại giữa hai nước được thiết lập từ những năm 1970. Thương mại song phương giữa hai nước những năm gần đây có phát triển nhưng nói chung còn khiêm tốn so với tiềm năng của hai nước.
- Năm 1980, ta và Áo ký Hiệp định thương mại và thanh toán.
- Năm 1994, hai nước ký Hiệp định xử lý nợ của Việt Nam đối với Áo theo tinh
thần của Nghị quyết Câu lạc bộ Paris, Áo giúp Việt Nam 1 triệu US$ để trả nợ cho IMF.
- Tháng 3/95, nhân chuyến thăm của Tổng thống Áo vào Việt Nam, hai nước đã
ký nhiều thoả thuận quan trọng như Hiệp định Khuyến khích và Bảo hộ đầu tư, Hiệp định Vận chuyển hàng không, Hiệp định hợp tác trong lĩnh vực đường sắt, Hịêp định hợp tác Y tế và Thỏa thuận thành lập nhóm hỗn hợp để thúc đẩy quan hệ thương mại. 
Kim ngạch buôn bán hai chiều năm 2005 đạt 139,8 triệu USD, trong đó Việt Nam xuất 88,9 triệu USD - nhập 50,9 triệu USD. Đến tháng 11/2006, buôn bán hai chiều giữa hai nước đạt 138,4 triệu USD, trong đó ta xuất 97,4 triệu USD và nhập 56,1 triệu USD. Các mặt hàng ta xuất sang Áo là giầy, dép, hàng dệt may, hải sản, hạt điều, rau quả, túi xách, va li, máy vi tính và linh kiện điện tử và nhập từ Áo chất dẻo nguyên liệu, máy móc thiết bị, phụ tùng, tân dược, gỗ và các sản phẩm gỗ. Như vậy, Việt Nam xuất siêu hơn 41,3 triệu USD, chủ yếu tập trung vào những ngành hàng ta có thế mạnh, cần nhiều lao động trong khi đó nhập khẩu phù hợp với định hướng của ta trong quá trình công nghiệp hóa. Trong nửa đầu năm 2007, xuất khẩu từ Việt Nam sang Áo đạt mức tăng trưởng hơn 13% (đạt 51,3 triệu USD), trong khi đó kim ngạch nhập khẩu tăng ở mức 6,5% (đạt 29,8 triệu USD). Như vậy, trong nửa đầu năm 2007, Việt Nam xuất siêu khá trong buôn bán với Áo, đạt hơn 21,5 triệu USD.
Áo là nước đứng thứ 54 trong tổng số 77 vùng lãnh thổ đầu tư tại Việt Nam và đứng thứ 10 trong số 15 nước EU. Hiện có 07 dự án đang hoạt động với vốn đầu tư là 20.345.000 US$. Trong đó ngành dầu khí có 1 dự án, khách sạn-du lịch có 2 dự án, công nghiệp nặng 2 dự án, nông-lâm nghiệp 1 dự án, xây dựng 1 dự án. Quy mô trung bình cho một dự án của áo là 1,3 triệu USD, đây là mức thấp so với mức trung bình một dự án là 16 triệu USD.
3. Hợp tác phát triển:
Áo tài trợ cho Việt Nam trên 3 lĩnh vực trọng tâm: đường sắt, y tế và giáo dục đào tạo, đây là những ngành Áo có thế mạnh cũng như có kinh nghiệp trong việc triển khai xây dựng hệ thống đường sắt, y tế và giáo dục hoàn thiện và hiện đại. Từ khi nối lại viện trợ đến này, Áo mới tài trợ không hoàn lại cho ta 2 dự án sau:
a)Dự án "Phục hồi máy kéo" trị giá 1,06 triệu US$ (viện trợ không hoàn lại), nhằm khôi phục 1.500 máy kéo ta nhập của Áo năm 1980 (trị giá 61 triệu US$), dự án đã kết thúc năm 1997.
b)Tháng 4/2001, Áo tài trợ cho dự án "Nghiên cứu phát triển công nghệ sau thu hoạch lúa gạo ở đồng bằng sông Cửu Long" (viện trợ không hoàn lại) trị giá 575.000 EURO (đã thực hiện xong).
Năm 1995, hai nước đã thoả thuận thành lập Tổ công tác hỗn hợp nhằm thúc đẩy quan hệ hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực kinh tế, thương mại và đầu tư. Cho đến nay hai nước đã có 6 kỳ họp của Tổ công tác hỗn hợp, lần cuối cùng hai nước họp tại Viên, Áo vào 11/2004.
ODA của Áo thực chất là một hình thức tín dụng hỗ trợ xuất khẩu của Chính phủ Áo. Các nước nhận ODA của Áo phải mua thiết bị của Áo thông qua ngân hàng của Áo.
Do tín dụng của Áo đưa ra có tính ưu đãi thấp (lãi suất 1,55%-3%/năm, thời gian trả nợ 15-17 năm, trong đó có 4-5 năm ân hạn, yếu tố không hoàn lại chỉ đạt khoảng 25-30%); đến nay hai nước ký được 12 Hiệp định Tín dụng với tổng giá trị tài trợ khoảng 137,8 triệu Euro.
4. Văn hoá, giáo dục:
Chính phủ Áo tiếp tục thực hiện chương trình hợp tác ASEA-UNINET, cung cấp học bổng đào tạo sau đại học cho ta, khoảng 20 suất học bổng/năm.
Về quan hệ hợp tác văn hóa, giữa Việt Nam và Áo chưa ký kết hiệp định hợp tác văn hóa, vì vậy, việc trao đổi các đoàn văn hóa nghệ thuật, tổ chức tuần văn hóa Việt Nam tại Áo vẫn chưa thực hiện được.
Tiềm năng du lịch giữa hai nước vẫn còn hạn chế, số lượng khách du lịch Áo vào Việt Nam không nhiều có thể do người Áo chưa biết nhiều về Việt Nam cũng như tiềm năng du lịch ở Việt Nam.

Tháng 9 năm 2007